Het zou vals bescheiden zijn om te zeggen dat wat ik doe totaal
onbelangrijk en volkomen belachelijk is, maar veel van wat ik zeg is ook
maar heel gewoon. Onlangs zei ik in Nederland dat het belangrijk is
voor een maatschappij dat ouders goed voor hun kinderen zorgen. Dat werd
overal verspreid als een ongelooflijk intellectueel inzicht. Moet je
daar dan zo lang voor gestudeerd hebben, vroeg mijn vrouw zich af. Maar
goed, blijkbaar moest iemand dat eens zeggen. Mijn gedachtegoed raakt
blijkbaar een gevoelige snaar.’
‘Tegelijk verwachten mensen van mij ook de oplossing. “Je zegt dat er
iets mis is met de wereld, nu moet je ook zeggen wat we daaraan kunnen
doen.” Ik moet altijd herhalen dat ik een psychiater ben, en een
psychiater brengt geen oplossingen aan. Ik maak een kader waarin mensen
zelf over oplossingen kunnen nadenken. Het doel is om in dialoog nieuwe
inzichten te creëren, zowel met mijn patiënten als in de maatschappij.’
Als iedereen zijn kwetsbaarheden en twijfels zou toegeven, zouden we allemaal een stuk beter in ons vel zitten.
‘Dat is ook wat ik overal verkondig. Niet in een emocultuur – in
tranen, op tv, voor een miljoen kijkers. Maar ik pleit ervoor om het aan
mensen die je vertrouwt toe te geven als je het even niet meer weet,
als het lastig gaat, als je het moeilijk hebt. Om de schijn van
gelukzaligheid niet hoog te blijven houden, tegen beter weten in. Om
geen feestfoto’s te delen op Facebook terwijl je in je bed ligt te
huilen. Dan kun je uiteindelijk alleen nog maar eerlijk zijn tegen je
psychiater, tegen betaling dan nog. Over kwetsbaarheid spreken werkt
verbindend.’
Toch is dat in grote mate taboe.
‘Wat mensen tegen mij vertellen, in de duisternis van mijn praktijk,
dat wil ik aan de wereld vertellen. Als mensen mij zeggen dat ze zo
eenzaam zijn, dat ze niemand hebben, dan wil ik aan de wereld duidelijk
maken dat dat veel voorkomt. Iedereen is beschaamd daarover te spreken.
Ik wil, als advocaat van die mensen, spreken over wat ik in mijn
praktijk hoor, en zeggen dat dat van belang is.’
‘Ik word zelf ook overrompeld. Soms denk ik: laat me met rust,
alsjeblieft. Ik weet het ook allemaal niet. Wat vragen ze mij toch
allemaal? Ik heb het soms ook moeilijk met kritiek, omdat ik er snel van
uitga dat kritiek terecht is. Ik vertrek als psychiater dan ook steeds
van het standpunt van de ander. Als ik een giftige mail krijg, dan
schrik ik een beetje. Maar ik vraag me ook af waar die reactie vandaan
komt, wat die mens heeft meegemaakt.’
U zegt dat de invloed van geluk niet te onderschatten is.
‘De maakbaarheid van succes is een illusie. Ik pleit voor
gewonigheid. Je mag fier zijn op de dingen die je gerealiseerd hebt met
hard werken, talent, creativiteit en studie. Wees maar fier, want je
succes is zeker te danken aan dingen die je zelf gedaan hebt. Maar weet
ook dat er veel geluk en toeval bij komt kijken. It was half my fault,
and half the atmosphere. Dat is zo bij mislukking, maar ook bij succes.’
‘Als je veel gerealiseerd hebt, zorg er dan voor dat je met beide
voetjes op de grond blijft. Soms ontmoet ik in mijn praktijk heel
succesvolle mensen die heel kwetsbaar zijn. Succes heeft vaak een heel
hoge prijs. Ik zie mensen die heel eenzaam zijn en bijvoorbeeld hun
gezinsleven compleet ontmanteld hebben. Die staan dan zogezegd succesvol
in de schijnwerpers, maar ze zijn helemaal verlaten. Dat is een
karikatuur, maar ze bestaat wel.’
http://www.standaard.be/cnt/dmf20180817_03669465