zaterdag 10 oktober 2020
De ware reiziger
legt zijn route niet van tevoren vast
en richt zich niet op de bestemming.
Een goed kunstenaar laat zich leiden
door zijn intuïtie, waar hem dat ook brengt.
De ware beoefenaar van de wetenschap
laat zich niet beperken door concepten
en stelt zijn geest open voor wat is.
- Tau Te Tsjing -
As you are shifting,
you will begin to realize
that you are not the same person you used to be.
The things you used to tolerate have become intolerable.
Where you once remained quiet,
you are now speaking your truth.
Where you once battled and argued,
you are now choosing to remain silent.
You are beginning to understand the value of your voice
and there are some situations
that no longer deserve your time, energy, and focus.
Once there was a Dzogchen yogi who lived unostentatiously, surrounded, however, by a large following of disciples. A certain monk, who had an exaggerated opinion of his own learning and scholarship, was jealous of the yogi, whom he knew not to be very well read at all. He thought: “How does he, just an ordinary person, dare to teach? How dare he pretend to be a master? I will go and test his knowledge, show it up for the sham it is, and humiliate him in front of his disciples, so that they will leave him and follow me.”
One day he visited the yogi and said scornfully: “You Dzogchen bunch, is meditate all you ever do?”
The yogi’s reply took him completely by surprise: “What is there to meditate on?”
“You don’t even meditate then,” the scholar brayed triumphantly.
“But when am I ever distracted?” said the yogi.
- Rigpa Glimpse of the day -
vrijdag 9 oktober 2020
Afscheid
Wat zeg je als je weet dat je doodgaat?
Wat zijn de laatste woorden die je zou willen zeggen op je sterfbed? Journaliste Hilde Ingels sprak met vijftig mensen die wisten dat ze zouden sterven. ‘Zo spreekt hij over de dood heen nog met ons.’
Veerle Beel
De vader van Rob Claeys overleed in april 2018 ten gevolge van kanker. Hij was net geen 63 jaar. Dominique Claeys had zijn huis bijna helemaal eigenhandig verbouwd en was bijna twee jaar met pensioen. ‘We hadden ons de toekomst anders voorgesteld’, zegt zoon Rob. ‘Het is nog een enorm gemis dat hij er niet meer bij is.’
Maar wat troost, en hen tot op vandaag verbindt, is dat Dominique en zijn gezin heel bewust afscheid van elkaar hebben genomen. ‘Hij wilde niet in het ziekenhuis sterven. Hij had genoeg dokters gezien. Hij wilde alleen nog bij ons zijn’, zegt Rob. Van de palliatieve thuisverpleegster hadden ze eerder het aanbod gekregen voor een laatste goed gesprek met een journaliste. ‘Het was vader zelf die er in die laatste dagen ineens naar vroeg’, zegt Rob. ‘In allerijl is Hilde dan nog gekomen. Ruim een uur heeft hij met haar gepraat, wij mochten erbij zijn. Door de vragen die zij stelde, ging hij meteen naar de essentie. Wonderlijk, want zij was toch een wildvreemde, die in een heel kwetsbare situatie terechtkwam.’
‘Hij stelde zich meteen voor als Dominique, de man van Sofietje. Hij zei hoe graag hij moeder zag, en hoe graag hij ons zag. En dat zitten kniezen over het einde geen zin had. Hij wilde ons vooral nog meegeven dat we onze kop nooit in het zand mochten steken, maar altijd onze problemen moesten uitpraten. Ik zal jullie wel zien met een verrekijker vanuit de hemel, zei hij. En ook zijn pointe zal ik niet licht vergeten: leve het leven!’
‘Dit was een heel ander gesprek. En ook een beetje on-West-Vlaams, want wij waren zo’n familie van altijd voortdoen en niet omzien’ Rob Claeys Zoon van Dominique
‘Het waren geen grote geheimen, maar het ging wel recht naar ons hart’, vertelt Rob. ‘Terwijl het in de zorg veeleer draait om de vraag of je goed geslapen hebt, of je nog ergens pijn hebt. Dit was een heel ander gesprek. En ook een beetje on-West-Vlaams, want wij waren toch zo’n familie van altijd voortdoen en niet omzien.’
‘Passeur des mots’
Hilde Ingels, de journaliste in kwestie, die ook sociologe is, heeft al vijftig zulke laatste gesprekken gevoerd, met mensen die op de rand van de dood staan. Het initiatief is intussen uitgegroeid tot de vzw Amfora, die ook groepsvormingen aanbiedt aan medewerkers van palliatieve diensten en equipes, en van woonzorgcentra.
Bijzonder aan de gesprekken is dat het niet gaat over iemands curriculum of status, en ook niet over het lijden door ziekte of het nakende afscheid, maar wel heel vaak over de verbondenheid met anderen. Evenmin is het een therapeutisch gesprek, de interviewer houdt zich op de achtergrond. Hilde schrijft het verhaal op, en werkt het af in een boekje dat de nabestaanden als aandenken kunnen bewaren. Haar naam noch die van de vormgeefster staan erop. Alleen de datum waarop het gesprek heeft plaatsgevonden. ‘Ik zie mezelf als een passeur des mots’, zegt Ingels.
De kinderen van Sven Raman, die drie jaar geleden overleden is aan kanker, kijken nog geregeld in dat boek. Zijn jongste dochter Manou (6), die nog niet kan lezen, bladert er graag doorheen omdat het mooi is en omdat ze weet dat het van haar papa is. ‘Sven was 40 toen hij overleed, en zij was nog maar 2’, zegt moeder Katrijn Goethals. ‘We praten veel over hem, en we vragen ook vaak: wat zou papa nu gedaan hebben? Haar broers Moos (12) en Juul (7) hebben zelf nog wel herinneringen, maar Manou niet. Zij kan alleen op onze verhalen teren.’
‘Het gesprek met Hilde was voor Sven erg belangrijk. Hij wilde zo graag iets achterlaten voor ons. Hij was een levensgenieter. Hij zag ons erg graag, en wij hem. Sven was de lijm die mensen met elkaar verbond. Dat alles vertelt hij in dat boekje. Zo spreekt hij over de dood heen nog met ons.’

















































