vrijdag 6 augustus 2021
Met alles wat er op uw weg komt zijn er twee mogelijkheden: u kunt het aan of u kunt het niet aan.
Als er iets op uw weg komt wat u aankunt, maak er dan geen probleem van, maar doe wat u kunt.
En als u het niet aankunt, doe ook dan niet moeilijk, want het zal uiteindelijk vergaan, ook nadat u zich eraan hebt vertild.
Weet dat u alles op u kunt nemen waarvan u meent dat het passend of normaal is.
Met deze instelling maakt u alles licht en dragelijk.
- Marcus Aurelius -
Patience is not learned in safety.
It is not learned when everything is harmonious and going well.
When everything is smooth sailing, who needs patience?
If you stay in your room with the door locked and the curtains drawn, everything may seem harmonious, but the minute anything doesn’t go your way, you blow up.
There is no cultivation of patience when your
pattern is to just try to seek harmony and smooth everything out.
- Pema Chödron -
When
we’re angry with someone, it’s because we feel hurt.
We’re unable to see the many elements that make up that person.
We don’t realize they may be acting out of habit energy transmitted to them from their ancestors.
Once we see this, we can accept the person more easily.
This is true concerning ourselves as well.
When we can see within us all the elements that have been handed down to us from our parents, ancestors, and our environment, we can let go of much of our self-judgment and criticism, and also stop judging and criticizing others
. We see, “Ah, that is my father in me who is judging my friend.”
Our ancestors continue in us each day.
With this understanding, we can find a way to
undo the difficulties we have with others and make peace.
- Thich Nhat Hanh, in “How to See” -
Artwork: © Kurtiandi
donderdag 5 augustus 2021
Considering others to be just the same as yourself helps you to open up your relationships and give them a new and richer meaning.
Imagine If societies and nations began to view one another in the same way; at last we would have the beginnings of a solid basis for peace on earth, and the happy coexistence of all peoples.
- Rigpa Glimpse of the day -
The
future will arrive when it is meant to arrive, and you do not have to
exhaust yourself in the present moment trying to figure out how you will
get there. The energy you have been giving to thoughts about the future
is energy you need for right now. The time you have been giving to try
to sort through things in the past is time you could be spending in the
moment that lies before you. Be present to this moment and let it
surprise you with just how beautiful this day can be beyond the
boundaries of your worries.
Dare to let yourself just be here. Dare to believe you are free to make the most of life while living with uncertainty.
Because this is the wilderness, and it is not where you thought you would be, but it is out here on the unbridled paths you will find the courage and strength you need to be present in the moment and make the most of the little things.
Because perhaps in the waiting,
you are doing more
than merely waiting.
You are growing
in your capacity
to receive what meant for you.
Perhaps you are learning the value
of noticing the beauty in the life
right before you.
Keep taking deep breaths.
Keep trusting in the process.
There is a lot of life to live here
and you are still not finished yet.
Dare to let yourself just be here. Dare to believe you are free to make the most of life while living with uncertainty.
Because this is the wilderness, and it is not where you thought you would be, but it is out here on the unbridled paths you will find the courage and strength you need to be present in the moment and make the most of the little things.
Because perhaps in the waiting,
you are doing more
than merely waiting.
You are growing
in your capacity
to receive what meant for you.
Perhaps you are learning the value
of noticing the beauty in the life
right before you.
Keep taking deep breaths.
Keep trusting in the process.
There is a lot of life to live here
and you are still not finished yet.
- MHN -
woensdag 4 augustus 2021
I write this to myself today. No matter how much we think we’ve mastered life, life always humbles. We cannot control everything that happens. To this world. To our family. To ourselves. But we can learn how to move gracefully with life. All of life. It doesn’t have to be a constant struggle. Tug of war. It can be more like a dance if we allow it. If we live from this place of loving awareness.
That’s why I start every
morning with meditation and breathing. It allows me to create/tap into
the space within my being of loving awareness. A place that is beyond my
worries, expectations, opinions, storylines, thoughts, limitations,
etc, which is my truest being.
And when I practice this
consistently, it feels that this space grows over time. Allowing me to
handle life’s “challenges” with much more grace than before. Even
allowing me to see them differently. When I am in this place of loving
awareness and something goes wrong, I understand it is still an
experience to be had. To learn from. To evolve. But if I am in my
thinking mind, or feeling irritated and something goes wrong - it may
cause me to react and get upset. Even throwing off my whole day. Maybe
even a couple days.
Say somebody says something mean to me. If I
haven’t rested in this place of awareness, I may get upset. I may take
it personal. I may react instead of respond.
That’s why peace within
is so important to me. Because I know life is hard. I know there will
be unexpected things that will shake me. I know I’ll have to carry
weight in this life. But the quality of my experience and life is up to
me. How well can I dance with life’s changing nature while remaining
still within. How loving can I be during difficult times. It all comes
from within this space. It is in every last one of us. But it is up to
us whether we choose to live from this place or not.
- Sister Cody -
Sometimes we learn from failing.
Allowing people to use
their strengths and resources to figure things out can be more helpful
than doing things for them and rescuing them.
There's a time to help (not all the time), and there's a time to allow people to figure it out.
Stop getting in the way of people learning.
- @nedratawwab -
It’s too easy to stop caring about what others say or
think. It’s avoidance born out of fear of what they may reveal about us.
It’s not a sign of security, but a sign of insecurity.
A secure
mind cares about what others think. It is compassionate towards
another’s point of view. It is willing to listen. It is always open to
being wrong.
Yet, it isn’t affected by what others think, for
ultimately it decides what’s true for itself, on its own terms. It
thinks for itself, it deeply observes, and discerns right from wrong. It
uses what others say to aid its decision making process. It doesn’t
accept or deny immediately. It is not defensive.
If there is
truth in their words, it accepts them. If there is untruth, it rejects
them. It is able to care, and yet remain unaffected by what is said by
others.
- findingawareness -
zomerreeks Hoe gaat het met u?
‘Ik, die zo’n goed leven had uitgebouwd,
moest plots hulp aanvaarden’
Zangeres Leki – Karoline Kamosi – zet een punt achter een turbulent decennium. Na een bijna-doodervaring, een aanslepende burn-out en de dood van haar vader schrijft ze resoluut een nieuw hoofdstuk. ‘Ga alsjeblieft niet terug naar die oude controledrang.’
Wanneer haar Congolese vader en Belgische moeder in 1984 scheiden, komt er abrupt een einde aan de zorgeloze kindertijd van Karoline Kamosi (1978) in Kinshasa en Nairobi. In Antwerpen wordt muziek een uitlaatklep, in 2004 breekt ze door als Leki. Dat is Lingala voor ‘kleine zus’, een knipoog van en naar Technotronic-zangeres Ya Kid K oftewel Manuela Kamosi. Leki’s hiphop wordt evenzeer gesmaakt als haar presentatiewerk voor radio en tv, en haar hoofdrol in de musical Josephine B.
Het is een opluchting om Karoline Kamosi (43) fris en monter aan te treffen in haar huis in Hoboken. Twee weken daarvoor had ze nog gemaild vanuit Congo. Dat ze weer cerebrale malaria had en langer dan gepland moest blijven om te herstellen. ‘Ik had het niet direct door’, bekent ze. ‘Ik voelde me verzwakt, maar weet dat aan een pijnlijke voetverzwikking en een emotionele klap die ik had gekregen. Na twee jaar kon ik eindelijk weer mijn ziekenhuisproject in Malambu bezoeken, op 300 kilometer van Kinshasa, maar er waren ruiten ingeslagen, kabels en zonnepanelen gestolen. Ik vond het hartverscheurend.’
Het project dat begonnen was als de levensdroom van Kamosi’s vader in zijn geboortedorp, viel halfweg de jaren 90 stil omdat hij vanwege zijn politieke overtuigingen moest vluchten naar de VS. Sinds zijn dochter in 2008 voor de Canvas-documentaire Verloren land de ruïnes van zijn droom bezocht en de benefiet-vzw Nanda oprichtte, werkten ze samen aan de heropbouw.
‘Het duurt allemaal zo lang en tegenslagen zoals dat vandalisme zijn zo ontmoedigend, dat ik af en toe al gedacht heb aan stoppen. Maar als je het leed met je eigen ogen ziet, kun je niet aan de zijlijn blijven staan. Zolang ons ziekenhuis niet operationeel is, moeten de mensen uit de regio Malambu 70 kilometer afleggen naar het dichtstbijzijnde staatshospitaal. Er komen wel verplegers naar het dorp, maar ooit zag ik een van hen zorg weigeren aan een verzwakte vrouw met een groen uitgeslagen been – wellicht door gangreen – omdat ze niet kon betalen. Ik sprong uit mijn vel. Tijdens mijn reis, nu in juni, zag ik een baby’tje dat zwaar ondervoed was, en dat op zo’n supervruchtbare plek. Je moet in Malambu maar een appel weggooien en er groeit een boom uit.’
Get over it
‘Zelfs toen de dokter in 2016 een burn-out, posttraumatische stress
en tal van fysieke tekorten vaststelde, duurde het nog zes maanden voor ik toegaf: het gaat niet goed met mij’
Kamosi beschrijft de regio waar haar roots liggen als de Hof van Eden. Maar zo moet het niet aangevoeld hebben toen ze er afgelopen maand in bed lag met 41 graden koorts en hoofdpijn als een bankschroef. ‘Cerebrale malaria is de agressiefste en dodelijkste variant, maar het werd deze keer nooit zo erg als tien jaar geleden, toen het er echt op leek dat ik zou sterven (zie inzet). Achteraf bekeken was die besmetting de eerste van een hoop dominoblokjes die vielen, het begin van een tsunami die een decennium lang alles op losse schroeven zette, hoewel ik zelfs na mijn moeizame herstel van de malaria bleef gaan gaan gaan. Vier jobs combineren, feesten, weinig slapen: ik kon het allemaal. En zelfs toen de dokter in 2016 uiteindelijk een burn-out, posttraumatische stress en tal van fysieke tekorten vaststelde, duurde het nog zes maanden voor ik toegaf: het gaat niet goed met mij.’
Ze glimlacht. ‘Mijn dokter kreeg kippenvel toen ik het eindelijk zei. Maar ja, voor mijn ego was het een gigantische klap om therapie te moeten overwegen of financiële hulp van het ziekenfonds te aanvaarden. Ik die zo’n goed, zelfstandig leven had uitgebouwd, was plots invalide?! Mijn directe omgeving zei aanvankelijk wat ik tegen mezelf zei: get over it. Mijn ouders maakten bijvoorbeeld veel mee, maar bleven superdapper. Ook ik deed altijd vrolijk voort, my smile was my make-up. Terwijl ik nu weet hoe gevoelig ik eigenlijk ben, hoeveel pijnen ik heb waarrond ik muurtjes bouwde.’
Terwijl ze opnieuw bij haar 77-jarige moeder ging wonen, begon psychotherapie de muurtjes te slopen. ‘Ik zag in hoe traumatisch het was geweest: als 6-jarige mijn gezin ontwricht zien worden, Afrika moeten verlaten, opnieuw beginnen in België, op mijn 12de een buurvrouw vermoord weten worden. In zo’n disfunctioneel leven creëer je technieken om te overleven. Wat ik pas het voorbije decennium ben gaan begrijpen, is dat die beschermer op termijn een interne saboteur wordt. Door niet naar mijn echte emoties te luisteren, heb ik mezelf veel leed aangedaan. Het is ook een probleem van onze maatschappij: we leren niet voelen. Gelukkig heb ik dat nu eindelijk wél geleerd.’
De leren zweep
‘Als 6-jarige mijn gezin ontwricht zien worden, Afrika moeten verlaten, opnieuw beginnen in België ... Dan creëer je technieken om te overleven. Maar die kunnen je ook saboteren’
‘Mijn ouders vonden me lastig, hoor’, glimlacht ze. ‘Dan zat ik weer te vissen, terwijl zij het verleden wilden laten rusten. Maar uiteindelijk hadden we fantastische gesprekken waarin ik blootlegde hoeveel misverstanden er gespeeld hebben. Zelfs na 25 jaar huwelijk wist mama bijvoorbeeld niet dat papa als 9-jarig jongetje iets op school mispeuterd had, waarop de koloniale bezetter de schooldirecteur – mijn grootvader – opdroeg zijn zoon eigenhandig te straffen met la chicotte, een leren zweep, voor het oog van heel de school. Dat brandmerkt een mens. Doordat mama dat nooit besefte, kon ze waarschijnlijk minder goed begrijpen waarom papa zo koppig iets van zichzelf en zijn gezin wilde maken. Hij zou nooit meer het slachtoffer zijn. Het geldt ook omgekeerd, want papa ging er te veel vanuit dat alle blanken het gemakkelijk hadden.’
Kamosi kweekte dus meer mededogen voor haar ouders, en vindt het des te pijnlijker dat haar vader in januari overleed. ‘Onze hechtheid had een grens, onder andere omdat ik lang kwaad was dat hij nog kinderen bij andere vrouwen kreeg, maar ik had nog zoveel inzichten met hem willen delen. We zouden deze lente naar Bali reizen om er permacultuurprojecten te bestuderen. Want ook dat legde reizen naar Congo bloot: mijn gevoeligheid voor de vernietiging van de natuur. Gigantische oude bomen bleken op een dag verbrand om plaats te maken voor maïsvelden. Veel dorpelingen volgen een eenzijdig maïs-maniokdieet en komen zo vitamines te kort. In mijn droomscenario wordt ons project een holistisch gezondheidscentrum, waar we mensen bewustmaken van het belang van preventie en we een voedselbos voor hen aanleggen.’
Ook in België wil ze mensen optillen, met het album dat ze dit najaar hoopt uit te brengen. Het wordt het eerste na negen jaar stilte. ‘In 2019 speelde ik enkele try-outs, maar als mensen uit het publiek achteraf bij mij kwamen huilen, vond ik dat too much. Ik zat zelf nog in mijn proces. Nu sta ik verder en verlang ik oprecht naar mensen verbinden.’
De grondstof van het album, dat Stef Kamil Carlens producet, ligt in haar burn-out. ‘Alles was toen te veel, zelfs muziek beluisteren. Ik dacht: waarover gaan deze onnozele deuntjes, waar is mijn voeding? Waarop ik dan maar zelf lawaai ging maken op mijn gitaar Simone. Stilaan kwam er slampoetry bij, die ik soms heel luid reciteerde. Het gaf me kracht. Dankzij EMDR-therapie (voor de behandeling van traumagerelateerde klachten, red.) leerde ik voelen waar emoties in mijn lichaam zitten en hoe ze eruit kunnen komen, bijvoorbeeld door trillingen van klanken. Het werkte bijzonder helend.’
De lessen van de tsunami
‘In Stef Kamils studio – een echte snoepwinkel – werd de plaat een mishmash van al mijn werelden. Er zit een stuk oude Leki in, maar ook een stuk dat mijn publiek misschien niet zal herkennen. Af en toe schiet ik nog in een kramp: durf ik dit wel? Maar meestal is het antwoord: let’s find out. Hetzelfde geldt voor Congo. Kan ik het wel zonder papa, dacht ik in volle rouw. Maar in juni ging ik samenwerken met het staatsziekenhuis, waardoor nu een team van verplegers in ons gebouw de eerste patiënten behandelt. Toen ik dat onlangs aan mijn buurman vertelde, moest ik huilen van geluk.’
Kamosi hoopt in de toekomst vaker in Malambu te zijn. Tegelijk wil ze haar muziek uitdragen, en vanaf september speelt ze in de musical The bodyguard. ‘Ik heb zoveel zin in dit nieuwe hoofdstuk, al panikeer ik soms over de vraag of ik alle puzzelstukken zal kunnen combineren. Maar dan spreek ik mezelf toe: de tsunami heeft je geleerd om losser te zijn, ga dus alsjeblief niet terug naar de oude controledrang. Ik dacht altijd dat het ergste wat mij kon overkomen een totaal controleverlies was, maar het voorbije decennium gebeurde dat en toch ben ik er nog. Ik wil niet overmoedig klinken, maar het geeft me een ongezien vertrouwen in de veerkracht van de mens.’
De volledige reeks vindt u op standaard.be/hoegaathetmetu
′′ Dingen gebeuren met wie beschikbaar is om ze te ervaren, te horen of te zien.
Het is geweldig om ter beschikking te staan van je lot.
Wat gebeurt er anders? - Niets. Niets.
Je laten leiden door je instinct, onbekende wegen volgen waar alles belangrijk wordt.
Het gevoel hebben dat je weer een kind bent.
Nieuwsgierig zijn naar de wereld en steeds leren.
Alles is logisch als je zo bent, op reis in je leven. ′′
- Jacques Higelin -
dinsdag 3 augustus 2021
If you feel like you are losing your mind right now, do not panic. Take a deep breath. Losing your mind feels terrifying at first because you are losing/letting go of ideas and concepts that you’ve held your whole life. It feels like you are losing EVERYTHING, like you are dying yourself. Take a deep breath. This is all a part of the journey. You are right where you are supposed to be.
Awakenings of the soul don’t
always look pretty. It was quite the opposite for me. I fought
everything. I felt like I was going crazy, dying, suffocating, screaming
on the inside, and I was so uncomfortable in my own being.
I was
realizing how infinite the soul was, but the ideas in my head all held
limitations. That’s why I think it felt like I was going so crazy. I was
feeling the infinite nature of my own being/awareness but I was still
stuck in limitations and ideas once held. It all just hit me like a
brick at once. It was too much for my mind to comprehend, and it made my
mind crash. Blew it up to smithereens, but that was the start of my
spiritual journey. Realizing I truly wasn’t my mind. So take a deep
breath. You are okay. - 🖌🎨
Our search for perfection, and the pressure and anxiety it creates is often based on an idea of what that perfection looks like.
It’s
a preconceived notion of what perfection ought to mean. It’s a planned
response to a changing life situation. You can’t use the same key, to
open a lock that keeps changing. Life is like a river you can’t dip
into twice.
It’s always flowing, always changing, always
different. Perfection therefore, in the way we usually apply the word,
doesn’t exist. The idea of perfection is not perfection. It’s
imperfection.
It creates great suffering for there is always a
standard we are chasing. If perfection did exist, then it would surely
exist in a proper response to a changing life situation. It would be
hidden in spontaneously saying or doing the precise thing that needed to
be done. It would depend on the changing and fleeting moment. It would
be different each time.
Perfection is hidden in the correctness
that is accessible to a mind that is listening, feeling and seeing - to a
mind that is alert and present.
Seek presence, and you may even find perfection.
-findingawareness -
Overstromingen,
hongersnood, bosbranden, ... het stemt mij uitermate triest.
Ik hoop
dat deze dramatische taferelen alle ogen mag openen en vooral dat het
nog niet te laat is.
Nog niet te laat voor ons. Voor onze kinderen. Voor
onze kleinkinderen.
Alles in de schoenen van een ander schuiven, helpt
ons niets vooruit.
Verandering - hoe klein ook - begint steeds bij
onszelf.
Zullen we?
Samen?
Alsjeblieft?
Artwork: © Maggie Chiang
Nothing
can survive without food. Everything we consume acts either to heal us
or to poison us. We tend to think of nourishment only as what we take in
through our mouths, but what we consume with our eyes, our ears, our
noses, our tongues, and our bodies is also food. The conversations going
on around us, and those we participate in, are also food. Are we
consuming and creating the kind of food that is healthy for us and helps
us grow?
When we say something that nourishes us and uplifts the
people around us, we are feeding love and compassion. When we speak and
act in a way that causes tension and anger, we are nourishing violence
and suffering.
- Thich Nhat Hanh -
maandag 2 augustus 2021
When I try to hold this moment, I lose it.
When I try to control this moment, I lose it.
When I try to possess this moment, I lose it.
When I try to manipulate the moment to best serve my expectations, I lose it.
When I try to understand it all in words, I lose it.
But when I accept this moment for exactly what it is, I become the moment.
I feel the moment. I am the moment.
WE are the moment.
Nothing is missing because everything is right here.
Right now.
Everything that has ever happened leading up to this very next breath.
All of life.
Can you feel it.
- SisterCody -
zomerreeks Hoe gaat het met u?
‘Ik ben opgeleid om te oordelen. Maar ik heb leren luisteren’
Nu psychiater Edel Maex (64) met pensioen gaat, geeft hij zijn geesteskind uit handen: de stresskliniek waar hij Vlamingen leerde mediteren. Dat afscheid valt zelfs een zenleraar moeilijk. ‘Ik ben helemaal geen rustige mens.’
Edel Maex: ‘Veel mensen hebben respect voor iedereen, behalve voor zichzelf.’ Fred Debrock
Psychiater en anti-psychiater
Edel Maex (1956) was nog niet afgestudeerd als psychiater of hij bekeek zijn vak al met een kritische blik. Met de anti-psychiatriebeweging wilde hij de psychische zorg menselijker maken. Toen hij later mindfulness introduceerde in Vlaanderen, ging hij weer tegen de stroom in. Vandaag is meditatie mainstream. Zen is hij vaak, maar nog lang niet altijd.
We spreken Edel Maex in het Middelheimpark, ‘het mooiste park van Europa’. De minzame psychiater ontdekte het als student, vandaag komt hij hier lopen. Nu hij op 1 juli als diensthoofd de deur van de stresskliniek van Ziekenhuisnetwerk Antwerpen achter zich sloot, zal hij daar meer tijd voor hebben. ‘Het afscheid is spannend, het is ook best emotioneel om mijn geesteskind af te geven’, zegt hij. ‘Dat kind zal hoe dan ook veranderen. Ik heb heel bewust beslist om mijn opvolgers de ruimte te geven. Dat is niet makkelijk, maar ik kan het niet vanuit mijn graf blijven besturen. Nu, ik laat ze ook niet in de steek. Ik blijf hen adviseren.’
Spannend is dat hij weer de ruimte krijgt om creatief te zijn. ‘Ik broed op een boek en heb al veel ideeën. Ik wil nog mindfulnesstraining geven, maar anders.’ Na dertig jaar ervaring vindt hij dat de nadruk meer op zelfrespect moet liggen en minder op het verminderen van stress. ‘Dé drijfveer om er destijds mee te starten, was het enorme gebrek aan zelfwaarde dat ik als psychiater zag. Zoveel mensen halen zichzelf voortdurend onderuit, ik wilde dat herstellen. Nu, dat lukt amper. Veel mensen hebben respect voor iedereen, behalve voor zichzelf.’
Hoe dat komt? ‘Het idee dat je niet goed genoeg bent, wordt van generatie op generatie doorgegeven. Hoe vaak bekritiseer je jezelf op een manier die je van anderen nooit zou accepteren? Het gebeurt vanzelf. De enige oplossing is respectvol met jezelf omgaan. Dat leer je bij meditatie: je gaat zitten en neemt tijd en ruimte voor jezelf. Je leert mild te zijn voor jezelf.’
‘“Laat het los” is een beleefde manier om tegen iemand te zeggen: “Zwijg erover”’
Zijn introductie van een meditatietechniek uit het boeddhisme was destijds rebels, vandaag is die haast mainstream. Hij leerde mensen meer in het moment aanwezig te zijn, leerde hen met stress en moeilijkheden om te gaan. Wat heeft hij de voorbije dertig jaar geleerd over loslaten? ‘“Loslaten” is een “misbruikt” woord, een beleefde manier om tegen iemand te zeggen: “Zwijg erover.” Soms is loslaten onmogelijk. Meditatie leert je open te kijken naar wat er speelt, je ertoe te verhouden, ook als het moeilijk en lelijk is.’
Negeren, verdrinken of ...
Vaak is er een dieptepunt nodig voor iemand daartoe bereid is, weet Maex intussen. Ook bij hem was dat zo. ‘Toen ik net afgestudeerd was, was ik om allerlei redenen erg getormenteerd. Ik had met mijn hart gekozen voor psychiatrie, maar worstelde erg met dat dagelijks leed van patiënten. Sommige collega’s kregen een depressie, velen kweekten een olifantenvel. Dat wilde ik niet, maar hoe ga je er dan wel mee om? Als ik het toen al zo lastig had, hoe zou ik dat een leven lang volhouden?’
Maakte het nog moeilijker: de rouw om zijn vader, die overleed aan een hartstilstand toen Maex 15 was. ‘Ik wist er geen blijf mee. Wat doe je als je je slecht voelt? Je duwt de pijn weg, zoekt afleiding. Voor de ene is dat in sport of muziek, voor een andere in drank of pillen. Ik amuseerde me letterlijk te pletter, de puinhoop werd alleen maar groter.’
‘Zoveel mensen halen zichzelf voortdurend onderuit, ik wilde dat herstellen. Dat lukt amper’
Door toevallig bij een zengroep op een meditatiekussen te belanden, ontdekte hij dat stoppen en de pijn toelaten hielp. ‘Ik kon dat verdriet negeren of erin verdrinken. Meditatie leerde me tussen die twee klippen te varen. Door te mediteren duwde ik de pijn niet weg, maar liet ze toe en keek er mild naar, zonder oordeel.’ Hij vergelijkt het met wat je van een vriend verlangt in een crisis. ‘Wil je dat die zegt hoe je het moet aanpakken, dat je het maar moet aanvaarden of dat je je verdriet al honderd keer hebt verteld? Nee, je wil iemand die luistert en aanwezig blijft. Dat doe je voor jezelf bij meditatie.’
Het klinkt eenvoudig, maar hij weet en ziet hoe aartsmoeilijk het is. Omdat je moet toelaten dat niets in het leven zeker is. ‘Als een drama je overkomt, stort je wereld vol zekerheden in. Je kunt je daaraan proberen vast te klampen, maar wat je verloren hebt, komt niet terug. Dat spoor moet je ooit verlaten. Meditatie is stilstaan en mentaal een open ruimte betreden waar je het even niet meer weet, maar je openstelt voor wat er komt. Ook al doet dat pijn.’ Het lost niet per se iets op, maar het heelt wel. ‘Vergelijk het misschien met de helende kracht van een wake of herdenking. Als je een tragische gebeurtenis herdenkt, negeer je die pijn niet, je vecht er ook niet tegen. Nee, je geeft ze bestaansrecht.’
Wild paardje
Hij heeft veel Vlamingen overtuigd van de waarde van meditatie. Maar in de ratrace waarin ze meedraaien, is daar niet altijd ruimte voor. Kijk naar alle burn-outs, het hoogste aantal ooit. Is zijn aanpak geen doekje voor het bloeden als de ratrace niet vertraagt? ‘Reden te meer voor zelfrespect. Cru gesteld: waarom zou je verwachten dat anderen je respectvol behandelen, als je dat zelf niet doet? Maar je ziet inderdaad een soort ontmenselijking in de bedrijfswereld. Vroeger waren het de kanaries in de koolmijn die een burn-out kregen, nu zie ik het ook aan de top gebeuren. Mensen voelen zich niet meer als mens gezien. Ik vrees dat het gaat ontploffen. Dat bedroeft mij. Misschien kon ik meer doen, maar ik wil alvast de tegenstem vertolken. Dat de mens van nature goed is en respect verdient.’
‘Vroeger waren het de kanaries in de koolmijn die een burn-out kregen, nu zie ik het ook aan de top gebeuren’
Mindfulness begon als een hobby, maar groeide uit tot zijn hoofdjob. Het veranderde hem radicaal als psychiater. ‘Ik ben opgeleid om te oordelen: wat scheelt er met die mens? Op mijn kussen heb ik leren luisteren. Nu probeer ik te begrijpen waarom iemand lijdt, waar die pijn vandaan komt. Het heeft mijn relatie met mijn patiënten volledig veranderd.’
Hemzelf ook, maar niet zoals de buitenwereld soms denkt. ‘Ik ben helemaal geen rustige mens, mijn kinderen lachen als iemand denkt van wel. Ik kan nog altijd uit mijn vel springen, maar heb er wel snel spijt van. Ik blijf emotioneel een “wild paardje”. Een wild paard tem je niet om er een tamme knol van te maken, maar om ermee te kunnen rijden. Ik kan nog vaak intens emotioneel zijn, maar heb geleerd om mij daar niet meer door te laten overspoelen.’
Le huitième jour
Ook een zenleraar is nooit volleerd. Toen de stresskliniek van Maex te bekend raakte, kwam er weerstand. ‘Even dreigde ze te worden opgedoekt. Het maakte me doodongelukkig, ik was er ziek van.’ Toen het hem emotioneel dreigde te vellen, wendde hij zich tot meditatie. ‘Het liet me toe een creatieve oplossing te zoeken.’ Dat bleek uiteindelijk niet nodig. ‘De nieuwe hoofdgeneesheer destijds (Dirk Ramaekers, red.) oordeelde dat mijn aanpak evidence-based was en dat de stresskliniek moest blijven. Ik ben hem daar nog altijd dankbaar voor.’
Wat hij zelf moeilijk kan begrijpen: waarom hij zich nog steeds kan vastrijden in zijn werk, in de zekerheden die hij nastreeft. ‘Ik heb mijn meditatiepraktijk nodig om in evenwicht te blijven, anders blijf ik doorrazen. Net zoals de meeste mensen.’ Zelfs hij. Een brede lach. ‘Het lukt me beter om op tijd op de rem te staan, maar het is geen talent van nature.’
In zijn jeugd kon hij dat wel, net zoals zoveel andere kinderen. Hoe hun tijd stilstaat als ze een esdoorn-‘helikoptertje’ omlaag zien dwarrelen. ‘Een scène uit Le huitième jour waarbij Georges, de jongen met het syndroom van Down, zakenman Harry tot stilstand brengt, vat het helemaal’, besluit Maex. ‘Hoewel ze erg gehaast zijn, vraagt Georges of Harry een minuutje heeft. Als Harry instemt, gaan ze in het gras liggen. Een trage filmminuut lang kijken ze samen naar de hemel. Als Harry aangeeft dat de tijd om is, bedankt Georges hem. “Dank, dat was een mooie minuut. Omdat het onze minuut was.”’
- De volledige reeks vindt u op standaard.be/hoegaathetmetu -
Abonneren op:
Posts (Atom)
