"Hoe zal het zijn als jij er niet meer bent?"
Het leek bijna een oneerbaar voorstel om daarover te moeten nadenken. Als ik er niet meer ben, dan is mijn verhaal immers klaar. Dan gaat het leven zonder mij verder. Wat moet ik dan nog over de toekomst zeggen?
Natuurlijk hoop ik vurig dat het na mijn dood goed gaat met de dierbaren die ik achterlaat. Harry en de jongens moeten door; hun levens hebben nog zoveel mogelijkheden en kansen. Ze mogen niet verteren van verdriet, wegzakken in lethargie en depressie en het bijltje erbij neerleggen. Ik gun hun alle voorspoed en geluk met hun relaties, studies, werkzaamheden en ander bezigheden.
En toch. Ik schijn niet de enige aanstaande dode te zijn, die veel moeite heeft met bedenken hoe de toekomst van hen met wie ik het leven deelde, eruit zal zien. Ja, ik moet blij zijn met een vriendin voor Harry, die hem kan bieden wat hij de laatste jaren node heeft moeten missen. Met vrouwen en kinderen voor de jongens, kleinkinderen dus. Met succes en uitgelaten vrolijkheid, ontspannen genieten. Maar ik dan?
Die aangename kanten van het leven maakte ik de laatste jaren van mijn ziekte nauwelijks nog mee. We probeerden er met ons gezin het beste van te maken, maar dat lukte eerlijk gezegd niet zo erg. Het warmenestgevoel was ver te zoeken. Rust, vrede en harmonie hebben moeten wijken voor stress, strijd en verdriet. Met zijn allen gezellig eten, ergens heen, een goed gesprek, we wisten op een bepaald moment niet eens meer hoe dat moest.
Naast 'aanstaande dode' ben ik ook moeder. Niet zelden is zij in een gezin, de spil, de bindende factor. Zij probeert het zinkende schip te behoeden voor de ondergang, wegdrijvende elementen terug te halen, op het dek ontstane brandjes te blussen. Zo is het ook bij ons. Wat gebeurt er in hemelsnaam als ik wegval? Zakt het schip dan onmiddellijk de diepte in, zodat er van ons gemeenschapje niets overblijft?
Iets in mij zegt dat dat niet zal gebeuren. Dat de basis van veiligheid en vertrouwen het gaat winnen van ongeluk en eenzaamheid. Want goede tijden hebben we ook gekend. We weten best hoe we elkaar kunnen liefhebben en steunen. Hoe we het gewoon goed hebben samen.
Ik heb al zoveel aanvaard. Nooit meer gezond zijn, volledige afhankelijkheid, beperktere mogelijkheden. Maar accepteren? Nee! Ten slotte is er altijd nog de hoop.
Het onderwerp 'sterven' is aanmerkelijk dichterbij gekomen, maar om nou te zeggen dat ik er helemaal klaar voor ben... Daarvoor leef ik nog te veel. Een boek is pas af als ik ben overleden. Ik schrijf dus maar gewoon door, dat kan ik toch niet laten.
- Loes Claerhoudt - En dan is er altijd nog de hoop -
