Het kind gaat vroeger slapen dan anders. Anders is het vaak gezaag over de tijd van slapen, nu vraagt de vader dus verbaasd waarom. Het kind zegt: het is hier saai. Even kijkt de vader na als die jaren de bekende, schemerende woonkamer in, daarna waaien de woorden van het kind als een kille tocht door hem heen.
De vader vermant zich en vraagt hoe het hier dan wel zo saai zou zijn. Het kind haalt de schouders op. De vader kan inmiddels tegen een stootje, maar nooit tegen dat schouderophalen. Het treft hem altijd als een eigen falen. Hij denkt dat het kind dat weet. Het geeft hem een halve zoen en stijgt hoorbaar traag de veel te vroege avond in.
Nu blijft de vader achter in het stomvervelend heden van zijn kind. Hij wordt geslingerd tussen toekomst en herinnering. Soms wilde hij zich al de toekomst kunnen herinneren.
Nu denkt hij terug aan het begin. Toen het kind een onvindbare dinsdag ter wereld kwam, in het geluid van een onverschillige ochtendspits. Een blauwig, blind en spartelend raadsel: de verklaring van een onverklaarbare liefde.
Als een versnelde film schieten dagen, nachten en jaren voorbij. Het kind kruipt, loopt, klimt, leest, tekent, schrijft, rekent, fietst, sms't, downloadt, wordt ik schokjes groot, kortom, groeit en bloeit.
En op een dag dus, een onvindbare avond in de geschiedenis, zegt het: het is hier saai.
De vader weet dat hij het moet relativeren - het is de hoogtijd in het leven van het kind om zich te onderscheiden. Tocht blijft de kille tocht nog wat in hem waaien.
Misschien, denkt hij, kan hij het hem morgenochtend op een briefje geven: de weinig gulle verhouding in het latere leven tussen verveling en vervulling. Of anders kan hij hem nu uit zijn kamer halen en moesten ze maar samen eens het nachtleven ingaan. Of nog anders moest het kind als een zevenslaper straks maar ontwaken in de wijsheid.
Zo zit ik dus een avond midden in de opvoeding innerlijk hees te zingen als een kalende nachtegaal. Opvoeden is een groeiend vermoeden. Een kind is een wervelwind die langswaait en dan blijft hangen, soms dagenlang hangend. Een lichaam dat, groeiend, stilaan alle kamers inneemt en wanneer het denkt verzameld te zijn, de vertrekken verlaat, als een nog woonachtig gerucht.
Nooit zal ik het kennen, ook al heb ik het gemaakt. Nooit zal ik het kunnen verlaten, ook al zal het mij terecht achterlaten in de kamers waar wij het samen hebben beraamd. Nooit zal ik helemaal weten wat het beweegt, ook al heb ik het hoogst bewogen geschapen.
En al heb ik het eigenwillig gewekt, ooit komt dus de avond dat het mij al uitwaait en zegt: wat is het hier saai.
En nu is het zover gekomen, nu dat de normaalste gang van zaken is, nu het kind misschien al diep en vergeetachtig slaapt in zijn kantelende jaren, nu de vader van saaiheid maar wat voor zich uit zit te staren, de dodelijke sigaret in zijn eindige hand, nu dringt het bijna vriendelijk tot hem door - dat het waar is, wat hij las vorige week in dit Weekblad, uit de mond van een kenner: 'Opvoeden heeft maar één doel, jezelf als ouder overbodig maken.'
Daar zal hij vanaf morgen werk van maken.
En terwijl hij gaandeweg, dag aan dag, zichzelf overbodig zal maken, zal hij af en toe terugdenken aan zijn eigen ouders. Hoe ze al jaren ontbreken, als het laken en de deken over zijn leven. Hoe het soms nog ineens zo koud kan zijn zonder hen. Hoe hij nog weet hoe saai hij het soms vond, in zijn kanteljaren, toen ze nog als een vogelnet over hem heen lagen. Hoe hij ze van zich af wilde gooien. En hoe hij zich nu soms, nu ze al lang heel overbodig zijn, verweesd uitstrekt in zijn volwassen dagen en denkt: kom nog eens een keer samen, als een sprei, over mij heen liggen.
Nog één keer, en dan zwijgen we erover.
- Bernard Dewulf - De Standaard Magazine - SI & LA -
